TSK‘nın taarruz helikopteri ihtiyaçlarına yönelik 1995 yılında başlatılan proje ile T-129 Atak helikopterinin temelleri atılmıştır. Projenin başlangıcı ilk kez milli imkanlarla üretilmesi planlanan bir savaş helikopterinin araştırma ve inceleme sürecini kapsamaktaydı.

Projenin ilerleyen dönemlerinde somut adımlar atılarak 2007 yılında havacılık ve uzay alanında çalışan yerli şirket TAI yüklenici firma olarak seçilmiştir. Bu kapsamda alt yüklenici şirketler ise İtalyan AgustaWestland ve Aselsan olarak belirlenmiştir. Böylelikle İtalyan şirketin ürettiği A-129 helikopterinin genel tasarımı ve bazı elektronik sistemleri üzerinde kurularak %60 oranda yerli bir helikopter üretimi amaçlanmıştır. TAI helikopterin testlerini, entegrasyonunu ve üretim kısmını üstlenirken Aselsan ise helikopterin görev bilgisayarında, aviyonik sistemlerinde ve silahların yazılımsal entegrasyonunda görev almıştır. Şirketlerin yapacakları her türlü çalışmaları ve 51 adet teslimat için toplamda yaklaşık 3.2 milyar dolar bütçe ayrılmıştır.

Yapılan çalışmaların sonucunda üretilen ilk T-129 Atak prototip versiyonu 2011 yılının Ağustos ayında havalanmış ve başarıyla iniş yapmıştır. Ardından elde edilen verilerin sonuçlarıyla çalışmalar devam etmiş ve son düzenlemeler yapılarak TSK’ya ilk teslimat 22 Nisan 2014 yılında gerçekleştirilmiştir. Şuana kadar 15 adet teslimatı gerçekleştirilen helikopterlerin seri üretim aşaması hızla devam etmektedir.

 

 

Tasarım ve Teknik Özellikler


Genel Tasarım

T-129 Atak helikopterlerinin gövde tasarımı genel olarak A-129 helikopterine benzemektedir. İki farklı modeli bulunmaktadır. A modeli yakın hava desteği amaçlı B modeli ise çok amaçlı görevlerde kullanılmak üzere modellendirilmiştir  Helikopterin tasarım aşamasında Doğu Anadolu Bölgesi’inde ki engebeli arazi şartları göz önünde bulundurulmuştur. Hareket kabiliyeti oldukça yüksektir ve dik yamaçlara yüksek enerji kaybı yaşamadan çıkabilir. Ayrıca yüksek sıcaklık seviyelerine dayanabilmektedir.

Gövdenin genel hatları ve burun kısmı hava sürtünmesini yüksek oranda azaltacak şekilde dizayn edilmiştir. Pervane aşağıya doğru eğik bir biçimde tasarlanmıştır ve pervanede 5 kol bulunmaktadır. Bu sayede pervane sesi daha az hale getirilmekle beraber performans ve stabilite artırılmıştır.

Helikopterin şanzımanı 50 kalibrelik mermilere dayanabilecek şekilde tasarlanmıştır ve yağ haznesinin hedef alması durumunda şanzıman yarım saat boyunca yağsız çalışabilmektedir. Çoğu taarruz helikopterlerinde olduğu gibi T-129 Atak helikopterleri de iki pilot ile yönetilmektedir. Pilotlardan biri helikopterin uçuşunu için diğeri ise silah sistemlerinin kontrolünü yapmaktadır.

Elektronik Sistemler

Helikopterin bilgisayar ve elektronik sistemleri yerli kaynaklar tarafından imal edilmiştir. Özellikle hava araçları için çok önemli yere sahip olan görev bilgisayarı Tübitak ve Aselsan tarafından geliştirilmiştir. Görev bilgisayarları haberleşme, hedef tespit, seyrüsefer, silah sistemlerinin kontrolü, dijital kokpit yönetimi ve muharebe alanında düşman farkındalığı artıran elektronik harp sistemini içerir. Aselsan tarafından geliştirilen yerli elektronik harp sistemi radar üzerinde düşman varlığı, füze tehdidi, hedef kitleyici lazer gibi tehditlere uyarı vermekle beraber IR(kızılötesi) karıştırıcı, flare atma ve dost-düşman ayırt etme birimiyle T-129 Atak’ı daha korunaklı hale getirmektedir.

Terör operasyonlarında sıklıkla kullanılan AH-1 Cobra helikopterlerinin gece operasyon yeteneğinin olmaması yeni helikopterin tasarım sürecinde özellikle düşünülen bir detaydır. Bunun için Aselsan ASELFLIR-300T podunu geliştirerek T-129 Atak helikopterlerine gece görüş, termal görüntü alabilme ve hedefleme yeteneklerini getirmiştir. Aselsan ayrıca helikopterin nişancı pilotları için Avcı isimli elektronik nişanlama sistemini eklemiştir. Bu sistem sayesinde pilot gerek duyduğunda kask üzerindeki sistemi açarak elektronik olarak nişanlama yapabilmektedir. Ayrıca helikopterin telsiz sistemleri yine Aselsan tarafından karşılanmıştır.

Teknik Özellikler

Boyutlar

Uzunluk : 13.64 m

Yükseklik : 3.96 m

Motor
İki adet LHTEC yapımı CTS800 model motor toplam güç 2028 Kw

Ağırlık          
Boş ağırlık : 2.9 ton
Max silah kapasitesi : 1.2 ton
Max kalkış ağırlığı: 5 ton
Yakıt haznesi : 750 kg
Performans 
En yüksek hız : 278 km/s   
En fazla havada kalma süresi : 3 saat  
Tırmanma hızı : 14 m/s 
En fazla menzil : 561 km
Tam yüklü yakıtla en fazla menzil : 1000 km

Silah Sistemleri 

T-129 Atak bir çok yüksek tahribat gücüne sahip mühimmat kullanabilmektedir. Yüksek miktarda mühimmat kapasitesi ve sahip olduğu farklı tipteki roket ve diğer silah sistemleriyle canlı hedefler, tanklar ve diğer zırhlı araçlar üzerinde etkili olabilmektedir.
Yakın saldırı için helikopterin burun kısmının altına TM-197 model makine top yerleştirilmiştir. Dakikada 1500’den fazla atış yapabilen bu silah 20 mm’lik mermiler kullanmaktadır. AH-1 Cobra gibi helikopterlerde de kullanılan silah T-129 üzerindeki top kapasitesi 500 adettir.
T-129 atak üzerinde bir TM-197 top atar
70 mm’lik güdümsüz roketlerden 76 adet taşıyabilmektedir. Roketsan üretimi güdümlü anti tank umtaş füzelerinden 8 adet ve güdümlü cirit füzelerinden 12 adet alabilmektedir. Ayrıca 2 adet olmak üzere STINGER füzesi taşıyabilmektedir.
UMTAŞ (sağdaki) ve CİRİT (soldaki) füzeleri

Türkiye ve T-129 Atak 

 Türk Kara Kuvvetleri’nin hava araçları envanterinde taarruz helikopteri olarak AH-1 Cobra helikopterlerinden 23 tane ve bunun gelişmiş versiyonu olan AH-1 SuperCobra’lardan 9 tane bulunmaktadır. Mevcut taarruz helikopter sayısının bu rakamlar ile fazla olduğunu söylenemez. Ayrıca bu helikopterler her ne kadar teknolojik olsalar da taşıyabildikleri mühimmat kapasitesi ve yüksek dağlık bölgeler için istenilen düzeyi tam anlamıyla yakalayamamaktadır.

Devlet yetkilileri tarafından bu alanda ordumuza takviye için yapılan T-129 Atak projesi oldukça yerindedir. Bu proje sayesinde TSK sahip olduğu taarruz helikopterlerinden daha modern bir helikopter edinmiş ve ayrıca bu alanda çalışan şirketler çalışanlarıyla beraber önemli bir tecrübe edinmiştir. Bundan sonraki hedefimiz bu alanda tamamıyla yerli helikopterler üretmek olmalıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir